Η (αν)ακρίβεια της Wikipedia

Η severin πρόσφατα μου είπε ότι κάποιος τη ρώτησε για την ορθότητα του ρητού του Σωκράτη «Ἓν οἶδα ὅτι ουδὲν οἶδα«. Το παιδί διάβασε το λήμμα «Σωκράτης» στην ελληνική Wikipedia όπου έγραφε ότι ο φιλόσοφος είπε «εν οίδα ότι ουκ οίδα» και δεν ήταν σίγουρος αν ήταν σωστό (πάλι καλά). Μου έκανε εντύπωση που στην ελληνική wikipedia έγινε τέτοιο λάθος και δυστυχώς ανακάλυψα ότι όντως ήταν λάθος. Του λόγου του αληθές κοιτάξτε το λανθασμένο λήμμα με ημερομηνία 5 Μαρτίου 2007 που ήταν και η πιο πρόσφατη, μέχρι που το διόρθωσα σήμερα αντιγράφοντας το ρητό σε πολυτονικό από το wikiquote. Το λάθος υπάρχει στην wikipedia απο τις 3 Σεπτεμβρίου 2006 (βλ. σχετική αλλαγή στο λήμμα).

Δυστυχώς το ίντερνετ αντιμετωπίζεται από πάμπολλους χρήστες ως εγκυκλοπαίδεια. Ποιος ξέρει πόσοι διάβασαν το λανθασμένο ρητό τόσους μήνες τώρα (π.χ. παιδιά που χρησιμοποιούν το δίκτυο για σχολικές εργασίες). Δεν αμφιβάλλω ότι πολλά άρθρα της wikipedia είναι εξίσου ακριβή, έγκυρα και περιεκτικά με αυτά των κλασικών εγκυκλοπαιδειών. Αυτό έδειξε και μία έρευνα που έκανε το περιοδικό Nature συγκρίνοντας 42 επιστημονικά λήμματα με τα αντίστοιχα της Britannica (θα ήταν ενδιαφέρουσα μιά σύγκριση σε μη επιστημονικά λήμματα!). Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι το περιεχόμενο που δημιουργείται από χρήστες (user generated content) εμπεριέχει μεγάλους κινδύνους για λάθη1.

Οι εγκυκλοπαίδειες μπορεί να στοιχίζουν σε λεφτά αλλά τα λήμματα τους τα γράφουν ειδικοί και γι’ αυτό το λόγο η πιθανότητα λαθών είναι σημαντικά μειωμένη. Μέχρι να βρεθεί τρόπος ελέγχου ποιότητας των λημμάτων καλό είναι να αμφιβάλλουμε γι’ αυτά που διαβάζουμε στην wikipedia2.

[1] Αυτό άρχισε να γίνεται ευρέως γνωστό αφορμή ενός πρόσφατου περιστατικού με ένα 24χρονο χρήστη της wikipedia που παρουσιαζόταν στην κοινότητα ως καθηγητής θεολογίας με πάνω απο 16,000 λήμματα συνεισφοράς στην wikipedia.
[2] Ειδικά στην Ελληνική έκδοση όπου η κοινότητα χρηστών/εθελοντών που συνεισφέρουν περιεχόμενο και κάνουν έλεγχο ποιοτικό στα λήμματα είναι πολύ μικρή συγκριτικά με άλλες γλώσσες.

Advertisements

6 responses to “Η (αν)ακρίβεια της Wikipedia

  1. Από αυτά που γράφεις να υποθέσω πως εσύ θεωρείς σωστά και έγκυρα αυτά που έχουν οι έντυπες εγκυκλοπαίδειες;

    Τα λάθη παντού γίνονται. Την wikipedia πρέπει να την αντιμετωπίζουμε ως άλλο ένα μέσω ενημέρωσης και πηγή γνώσης που όπως και τα υπόλοιπα μέσα, χρειάζεται διασταύρωση στοιχείων και από άλλες πηγές αν θέλουμε να είμαστε σίγουροι πως παίρνουμε σωστές πληροφορίες.
    Με τις έντυπες εγκυκλοπαίδειες ή τις online που δεν ενημερώνονται από χρήστες πολύ συχνά παρατηρούνται φαινόμενα «αλλοίωσης» ιστορικών – πολιτικών γεγονότων, πάντα υπέρ της πλευράς των συμφερόντων του ιδιοκτήτη, κάτι πολύ δυσκολότερα μπορεί να συμβεί όταν διαφορετικοί χρήστες, διαφορετικών εθνικοτήτων, θρησκευμάτων, πολιτισμών και πολιτεύματος μπορούν να ενημερώσουν το ίδιο θέμα.

  2. Όχι, θεωρώ ότι η πιθανότητα λαθών είναι σημαντικά μειωμένη στις κλασικές εγκυκλοπαίδειες. Φυσικά γίνονται λάθη και στις εγκυκλοπαίδειες – εσκεμμένα και μη. Αν το λάθος με το ρητό γινόταν σε μία εγκυκλοπαίδεια, ο συγγραφέας του μάλλον θα προτιμούσε να αλλάξει επάγγελμα μετά. Στην wikipedia ο καθένας μπορεί να γράψει ότι θέλει και είναι πάρα πολλές οι φορές που αυτό γίνεται εσκεμμένα (βανδαλισμοί, διαμάχες μεταξύ χρηστών, κ.λπ.)

    Το πρόβλημα με τα social media είναι ότι δεν υπάρχει κάποιος που να αναλαμβάνει την ευθύνη γι’ αυτά που γράφονται. Στην περίπτωση της wikipedia (ειδικά της ελληνικής έκδοσης που είναι προς το παρόν φτωχή σε περιεχόμενο και ποιότητα) θεωρώ ότι αυτό είναι επικίνδυνο γιατί οι χρήστες την αντιμετωπίζουν ως πηγή γνώσης.

    Συμφωνώ με τη διασταύρωση στοιχείων και τη γενική αμφισβήτηση όλων των μέσων. Άντε πες το αυτό σ’ ένα παιδί που ψάχνει πληροφορίες για την εργασία του στον Σωκράτη και διάβασε το λάθος ρητό.

  3. Συμφωνώ με πολλά από τα points που γίνονται εδώ αλλά παρ’ όλα αυτά, η Wikipedia καταφέρνει το εντυπωσιακό (και για κάποιους αναπάντεχο) να είναι εξαιρετικά ακριβής. Βλέπε και εδώ.

  4. Ωραία που το διόρθωσες !
    Πολυτονικό δεν γίνεται να μπει στη Wikipedia? 🙂

  5. Η Wikipedia είναι ένας πάρα πολυ καλός τόπος να αρχίσεις την έρευνα στο Internet για κάτι που σε ενδιαφέρει, αλλά όχι ο τόπος όπου πρέπει να σταματήσεις να ψάχνεις…

    Πάντως είναι πράγματι ένα εντυπωσιακό project που δείχνει τι μπορεί να γίνει από την ανιδιοτελή συνεισφορά των χρηστών. Και σαφέστατα είναι πολύ σημαντικό ότι μπορεί ο καθένας να διορθώσει τα κακώς κείμενα. Από την άλλη, οι κάφροι που κάνουν κακόβουλες καταχωρήσεις υπάρχουν σε κάθε πτυχή της καθημερινότητάς μας, οπότε ας μη μας ξενίζουν και προπαντώς ας μη τους αφήνουμε να δημιουργούν αφοριστικά συμπεράσματα για τέτοια projects και για το Internet γενικότερα.

  6. Αγαπητέ φίλε, έχετε δίκιο να ανησυχείτε και σωστές, ως επί το πλείστον, οι επισημάνσεις σας.

    Οι έντυπες εγκυκλοπαίδειες οργανώνονται από επιτελεία ειδικών, όχι απλώς εθελοντών, και κάθε άρθρο υποβάλλεται σε έλεγχο προτού τυπωθεί, πράγμα που μειώνει την πιθανότητα εξόφθαλμων λαθών.

    Εντούτοις, ακόμη και στην ελληνική Βικιπαίδεια μπορείτε να βρείτε πολύ καλά, εγκυκλοπαιδικώς άρτια άρθρα. Συνήθως τα άρθρα αυτά ακολουθούνται από εκτενή βιβλιογραφία ή σημειώσεις ή έχουν προκύψει από συζήτηση του περιεχομένου τους. Οι αναγνώστες που ρωτούν για την ποιότητα είναι καλό να αναζητούν αυτά τα χαρακτηριστικά και αυτό ισχύει για κάθε συλλογικό έργο.

    Καλή σας ημέρα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s